Ignacy Krasicki Satyry, Część druga Pochwała
tłumacz przysięgły głupstwa „A ja mówię, że głupstwo niezłym jest podziałem”. „Mądrość przecież zaszczytem, nierozum zakałem”. „Nie wchodzę ja w dysputę, rzecz jest niby jawna, Maksyma teraźniejsza tak jako i dawna Każe szukać mądrości, a głupstwa się chronić. Umieli zawżdy ludzie od dobrego stronić, A że głupstwo jest dobrem, stronili od niego. Patrz na mędrca — tetryka, głupca — wesołego: Tu pryska z twarzy zdrowie, tam zapadłe oczy, Wlecze się chuda mądrość, spasłe głupstwo toczy. A co lepsza, kto głupi, mądrością jest dumny, A co gorsza, kto mądry, zna, że mniej rozumny. Nasz pan Paweł, choć w głupstwie dni swoje postradał, Skoro wszedł, wszystkich zgłuszył, Michała przegadał, Michała, co wiek z księgą trawi w gabinecie.
Prawda, Paweł raz po raz nic do rzeczy plecie,
Ale żwawo i głośno, więc go zgraja słucha,
Zmiłuje się na koniec, przecie udobrucha,
Da mówić Michałowi, który w kącie wzdycha,
Zaczyna, dobrze mówi, ale mówi z cicha,
Aż w śmiech, co go słuchali, więc milczy, zlękniony;
Dopieroż tym tryumfem głupiec uwielbiony
Łże, bredzi, decyduje, a w zgrai nacisku
Odbiera plauz mądrości i ma sławę w zysku. Ale — rzeczesz — pan Paweł nie probuje rzeczy, Że czasem przykład jeden doświadczeniu przeczy, Nie idzie, żeby zawżdy podobne bywały. Prawda, ale w tej mierze dowód okazały, Pawłów jest tysiącami, a rzadki w złym stanie. Każdy w podobnym sobie ma upodobanie, Więc głupi prędko znajdzie, komu się podoba. Mędrzec, wieku okrasa i kraju ozdoba, Laur ma, prawda, ale ten ni grzeje, ni tuczy, Głupstwo go jawnie nęka, zazdrość w kącie mruczy. Półmędrków rodzaj zjadły z bliska i z daleka, Gdy nie może ukąsić, jak szczeka, tak szczeka. Sroga bitwa, a o co — o liść lub kadzidła. Bogdaj to w bractwie głupich! Tam szczęścia prawidła, Tam korzyści, tam rozkosz coraz żywsza z wiekiem, Każdy kontent, bo czuje, że jest wielkim człekiem. Fraszka sława na potem, co teraz, to moje.
O Pawle, niech ogłoszę uwielbienie twoje!
Pozwól — śmieje się — wielkiś — śmieje się i wierzy,
A że szczodrym wydziałem łaski swoje mierzy,
Za to żem winny jemu szacunek oznaczył,
Lekkim głowy skinieniem obdarzyć mnie raczył;
Tak Jowisz u Homera utwierdzał wyroki.
Choć stopień uwielbienia posiada wysoki,
Zniża się czasem Paweł, kiedy tego godni
Jurgieltowi chwalacze, autorowie głodni,
Ci, których niezmazana w sądzeniu rzetelność
Gotowa za grosz patent dać na nieśmiertelność,
A przypisując dzieło temu, co druk płaci,
Pieniężnym bohatyrem kronikę bogaci. Indy, Persy i Medy, Party, Baktryjany Zwyciężył Aleksander. Więcej zawołany Nasz mecenas, bohater, zdziałał i dokazał, Zapłacił szczodrobliwie, dawne dzieje zmazał.
Krasicki, Pochwała głupstwa tłumacz przysięgły fragment 20